Het signalement dat bij deze webstek hoort vindt u hier

4, 02/2009 - radioboeken.eu

Cultuur en literatuur op ’t web: kroniek 4
radioboeken.eu
Liselotte Hammond, Christine Hermann, en Susan Mahmody (Universiteit Wenen)

 

Hebt u ooit de wens gehad literatuur niet altijd maar op papier tegen te komen, maar door uw hoorzin op te nemen? Droomt u ervan een verhaal voorgelezen krijgen door zijn schepper? Bent u al eens op zoek geweest naar ongepubliceerde korte verhalen van bekende Nederlandse en Vlaamse auteurs? Zo ja, bezoek dan eens www.radioboeken.eu.

‘Radioboeken’ is een gezamenlijk project van het Vlaams-Nederlandse Huis deBuren, Radio Nederland Wereldomroep en de radiopartners KLARA en VPRO. Het werd in 2005 bedacht door de VRT (Vlaamse Radio- en Televisieomroep) met als doel de relatie tussen cultuur en de Vlaamse openbare of publieke omroep te intensiveren. Vooral de radio leek de VRT bijzonder geschikt voor de verspreiding van cultuur door het – naar eigen zeggen – creëren van ‘ unieke momenten’ . Het hoofddoel van ‘Radioboeken’ is dan ook de luisteraar kennis te laten maken met literatuur om diens leeslust aan te sporen.

Het concept dat achter dit doel zit, is even simpel als innovatief: auteurs lezen hun eigen verhalen voor die later via radio worden uitgezonden. Dit zijn echter niet de al bekende verhalen, maar originele korte verhalen van 4 000 worden (25 à 30 minuten voorleestijd) die de betreffende auteurs speciaal voor ‘Radioboeken’ schrijven. De verhalen worden één keer uitgezonden via radio maar zijn daarna gratis te downloaden van de website. Elk bij ‘Radioboeken’ betrokken auteur verplicht zich de verhalen niet te publiceren in de vorm waarin ze werden voorgelezen. Tot nu toe hebben al 77 auteurs – van Kader Abdolah tot Willem van Zadelhoff – een bijdrage geleverd aan dit project.

 

Beschikbaarheid

De radioboeken worden in Vlaanderen uitgezonden door cultuurzender Klara en in Nederland door Radio 6 (in het VPRO-programma De Avonden). De link ‘uitzendschema’ belooft precies aan te geven wanneer welk radioboek wordt uitgezonden, maar de betreffende informatie ontbreekt helaas. Via RSS (bijvoorbeeld iTunes) kunnen geïnteresseerden zich abonneren op ‘Radioboeken’ en krijgen dan automatisch steeds de nieuwste aflevering toegestuurd zodat ze geen aflevering missen. Wie de radioboeken niet via radio of internet kan beluisteren, kan deze via deBuren op CD kopen. Luisteraars kunnen de opnames van de radioboeken ook live bijwonen.

 

Zoekfunctie en technische details

Bezoekers van www.radioboeken.eu worden drie verschillende mogelijkheden aangeboden om naar opnames te zoeken:

  1. via de link ‘Radioboeken’ aan de linkerkant van de pagina: klikt men hierop dan wordt een lijstje geopend met alle opgeslagen titels per auteur (gerangschikt naar tijdstip van uitzending);
  2. via de link ‘Auteurs’ aan de linkerkant van de pagina: volgt men deze link dan krijgt men een alfabetische lijst (per beginletter van de voornaam gerangschikt) van alle auteurs die een tekst voor het project hebben voorgelezen;
  3. door op de ‘player’ te klikken die boven op de pagina te vinden is verschijnt een pop-up in de vorm van een grafisch radiotoestel, met behulp waarvan een auteur ofwel uit de naamlijst ofwel via de frequentie (elke frequentie staat voor een andere auteur) gekozen kan worden.

 

De eerste twee opties – zoeken naar radioboek of auteur – zijn meer geschikt als men doelgericht wil zoeken. Wil men gewoon naar leuke verhalen luisteren, zonder enige voorkeur voor een bepaald auteur, is zeker de meer flexibele functie ‘player’ aan te raden.

De radioboeken zelf worden als podcast (in MP3-formaat) aangeboden en kunnen gemakkelijk beluisterd en/of gedownload worden. Beide opties functioneren probleemloos.

 

Extra’s

  • In samenwerking met Radio Nederland Wereldomroep en met de steun van de Nederlandse Ambassade in Brussel en het Nederlands Literair Vertalingen- en Productiefonds, worden de radioboeken ook o.a. in het Frans, Engels, Spaans en Indonesisch vertaald en ingelezen. De vertaalde radioboeken worden wereldwijd uitgezonden door de Wereldomroep en zijn ook via www.radioboeken.eu beschikbaar.
  • De pagina kan worden gelezen in het Nederlands, Engels, Frans en Spaans. In alle talen - behalve het Nederlands - is de informatie echter alleen gedeeltelijk beschikbaar.
  • Van haast alle auteurs, van wie korte verhalen in de radioboeken zijn opgenomen, zijn ook interviews te beluisteren. Deze interviews zijn onderdeel van elk schrijversdossier.
  • In samenwerking met TKunstenhuis nam deBuren in de zomer 2008 voor het eerst radioboeken op voor kinderen van zes tot tien jaar. De verhalen (momenteel telkens een verhaal van twee Nederlandstalige en twee Franstalige auteurs) van vijftien minuten werden door de schrijvers voorgelezen in de oorspronkelijke taal en later nog een keer in vertaling naar het Frans respectievelijk het Nederlands. Deze verhalen kunnen worden opgeroepen via ‘Radioboeken voor kinderen’.

 

Conclusie

‘Radioboeken’ is een aanbevelenswaardig project voor iedereen die op zoek is naar een creatieve en onconventionele toegang tot literatuur. De Radioboeken zijn geschikt voor zowel iedereen die al heel goed thuis is in het literaire veld als voor iedereen die eerst kennis wil maken met de materie ‘literatuur’. Ook in het literatuuronderwijs (zowel lager als hoger onderwijs) zullen de radioboeken ingezet kunnen worden om de scholieren, studenten, e.d. vertrouwd te maken met literatuur en om bijvoorbeeld schrijversportretten te illustreren. Doordat elk auteur, die aan ‘Radioboeken’ meewerkt, een geheel nieuw verhaal moet schrijven, wordt aan de luisteraars misschien een andere kant van de betreffende auteur getoond dan degene die in het openlijke discours al gevestigd is. Bovendien is het beluisteren en downloaden van de opgenomen verhalen gratis zodat iedereen, die geïnteresseerd is, toegang tot de teksten heeft.

 

www.radioboeken.eu is een heel overzichtelijke en gebruikersvriendelijke pagina waar op verschillende plekken naar de opgeslagen opnames kan worden gezocht. Ondanks de kleine slordigheden (vooral het ontbreken van aangekondigde informatie), is het een opmerkelijk project dat de traditionele vorm van het vertellen met de technische mogelijkheden van het World Wide Web weet te verbinden.

 

De vertalingen van de radioboeken naar o.a. het Frans, Engels, Spaans en Indonesisch maken ‘Radioboeken’ tot een internationaal project dat in de toekomst misschien nog sterker weet te expanderen. Het is jammer dat er geen centrale aanspreekpartner voor het project bestaat. Alle partners, inclusief webpagina worden vermeld, maar een contactfunctie of een colofon bestaat er helaas niet.