Het signalement dat bij deze webstek hoort vindt u hier

5, 05/2006 - Strasbourg

Kronieken taalvaardigheid op ´t web - kroniek: 5
Johanna Roodzant (Duisburg-Essen) en Arthur Verbiest (Madrid)

Strasbourg

In de tot nu toe besproken webstekken is voornamelijk didactisch materiaal met nadruk op het inoefenen van woordenschat, grammatica, zinsbouw en wat dies meer zij te vinden. Geluidsbestanden speelden een bescheiden, ondersteunende rol. Ditmaal gaat onze kroniek over een zeer praktisch ingerichte oefenplaats waarbij geen sprake is van een ‘klassieke’ opdeling in lexicale en/of grammaticale oefeningen. De vakgroep Nederlands aan de universiteit van Straatsburg heeft voor een zeer directe aanpak gekozen en luistermateriaal op het web gezet dat in de eerste plaats als ondersteuning en herhaling dient van onderdelen uit de eerstejaars taalverwervingsvakken. Zo kunnen studenten woorden en teksten die tijdens de reguliere lessen zijn behandeld naar behoefte opnieuw beluisteren en zich zo in hun eigen tempo meer vertrouwd maken met uitspraak en intonatie.

De webstek
In de huisstijl van de Université Marc Bloch treft men bij de vakgroep Nederlands overzichtelijk gerangschikt onder compléments de cours materiaal aan op het gebied van de studie Nederlands. Van een fotogalerij met beeldmateriaal van Nederlands stedenschoon, praktische studie-informatie tot en met een studie over de invloed van Nederlandse architectuur op de stad Jakarta. Wel moet men daarvoor de Franse taal meester zijn maar als dat geen bezwaar is dan zijn hier heel wat interessante pdf-tekstbestanden te downloaden. Maar laten we ons concentreren op de taaloefeningen die onder het kopje Langue te vinden zijn.
Het onderdeel langue is verdeeld in drie rubrieken. Woordenschat, teksten en dialogen. Onder woordenschat vinden we lijstjes met woorden en uitdrukkingen bij de thema’s: ‘zich voorstellen’, ‘sport’, ‘de friettent’, ‘spel’ en ‘Nederland en water’. We kunnen steeds kiezen of we alleen de gesproken woorden en uitdrukkingen willen beluisteren, alleen willen lezen, of luisteren en meelezen. Bij de transcripties staat soms een instructie. De ene keer in het Nederlands, de andere keer in het Frans.
Bij de eerste twee teksten staat een instructie, later wordt deze achterwege gelaten. Doel van deze fragmenten is in eerste instantie luisteren zonder te lezen. Ook kunnen de zinnen worden nagesproken. In de Quicktime Player kan hiervoor de pauzeknop worden gebruikt.

De structuur
In de categorieën woordenschat en teksten treffen we 14 luisterfragmenten aan waarvan de uitgeschreven tekst opklikbaar is, en onder dialogen kunnen 7 gesprekjes worden beluisterd. Ook van de dialogen kan de transcriptie worden opgeklikt. De studenten in Straatsburg kunnen bovendien hun antwoorden op de bijbehorende begripsvragen per mail naar hun docent sturen. Desalniettemin is het geheel bruikbaar voor studenten van buiten mits zij tenminste niet en masse de gemaakte oefeningen aan de Straatsburgse docenten gaan opsturen. Instructies worden in het Frans gegeven maar dat hoeft geen bezwaar te zijn want alles wijst zichzelf: aanklikken en afspelen, daar gaat het om. Voorts staan er onder deze luisteroefeningen enkele nuttige koppelingen waarvan we er een willen uitlichten: een uitgebreid glossarium met termen in het Frans en Nederlands voor de domeinen recht, natuur en milieu en voedselveiligheid, waar vertalers veel plezier van kunnen hebben.

De inhoud
De geluidsbestanden bestrijken een keur van onderwerpen: van zich voorstellen, de geografische ligging, water, toerisme tot en met de friettent toe. Onder woordenschat gaat het om losse woorden en zinnen die hardop herhaald kunnen worden en die duidelijk gericht zijn op beginnende studenten. Soms gaat de woordenschat wel wat verder dan wat er nodig is voor echte beginners, maar dat lijkt ons juist een uitdaging. Dit is met name het geval bij de twee laatste thema’s: ‘spel’ en ‘Nederland en water’.
Bij teksten vinden we onderhoudende en informatieve teksten in een opklimmende moeilijkheidsgraad. Het tempo van de gelezen teksten ligt iets onder het normale spreektempo. Dat is ideaal voor de beginnende student en het vergemakkelijkt de bediening van de pauzeknop van de Quicktime Player. Studenten kunnen gemakkelijk het fragment onderbreken om enkele woorden of een zin na te zeggen.
In de dialogen volgen we de lotgevallen van Marco en Gerard die beiden aan de UvA studeren. Het tempo is laag gehouden, waardoor de studenten in de dialogen soms wel een beetje een trage indruk maken, maar dit komt de verstaanbaarheid voor de beginnende studenten zeker ten goede. De korte inleiding bij elke dialoog is soms in het Nederlands en soms in het Frans. Op de overzichtspagina met alle fragmenten worden (in het Frans) tips gegeven over hoe je op een zinvolle manier met dit materiaal kunt oefenen. Aardig vinden wij verder nog dat de studenten vanaf het begin worden geconfronteerd met verschillende variaties in de uitspraak: noordelijke en zuidelijke tongval zijn beide uitdrukkelijk vertegenwoordigd.

Technisch
Om de fragmenten te beluisteren is de al genoemde Quicktime Player nodig. Deze is probleemloos te installeren. Met de schuifbalk kun je gemakkelijk in het geluidsbestand heen en weer klikken om sommige stukjes bijvoorbeeld nog eens te beluisteren. De geluidskwaliteit is ruim voldoende en de transcripties openen gemakkelijk als je even hebt gewacht tot de pagina helemaal is geladen. De transcripties kunnen niet direct vanaf het scherm worden geprint, maar ze kunnen eenvoudig naar een tekstverwerkingsprogramma worden gekopieerd en zo verder worden verwerkt. Nadeel is wel dat de opgeklikte transcriptie uit beeld verdwijnt, zodra je in het geluidsbalkje klikt om te pauzeren of het volume te regelen.

Conclusie
Deze webstek is duidelijk voor intern gebruik gemaakt en is afgestemd op de behoefte van de studenten van de vakgroep in Straatsburg. Er is uitdrukkelijk niet geprobeerd een glimmende webstek te maken, met strakke plaatjes en vette filmpjes die voor een grote en gevarieerde doelgroep aantrekkelijk moet zijn en waarbij dus veel compromissen moeten worden gesloten, ook vanwege de techniek (wat technisch kan, moet dan immers vaak ook), en waarbij eigenzinnige keuzes soms achterwege blijven. Het geheel is sober gehouden en naar binnen, op de inhoud, gericht. Het lijkt een contradictio in terminis, maar misschien maakt juist deze interne gerichtheid deze webstek wel extra aantrekkelijk voor buitenstaanders. Gelukkig staat hij niet verstopt op een intranet, maar kunnen beginnende studenten wereldwijd ervan profiteren.